❖ روش های پرداخت بین المللی ❖
نحوه پرداخت وجه بین خریداران و فروشندگان یکی از مهمترین ارکان معامله می باشد که ضامن بقای تجارت است. اینکه از میان انواع روش های پرداخت کدام روش بهترین و مناسب ترین روش می باشد اندکی دشوار است، طرفین معامله باید با شناخت و با توجه به اوضاع و احوال سیاسی و اقتصادی کشور خود و همچنین کشور مقابل اقدام به گزینش بهترین روش پرداخت و دریافت وجه نمایند، در کنار این موارد، سابقه تجاری بین خریدار و فروشنده، اعتماد به همدیگر و اعتبارسنجی آنها از مسائل مهم دیگری است که در روش پرداخت وجه نقش مهمی را ایفا می نماید.
روش پیش پرداخت
- روش پیش پرداخت
از ساده ترین روش های پرداخت بین المللی که بر پایه اعتماد بین دو طرف صورت میگیرد، روش پیش پرداخت (Advance Payment) است که در آن خریدار باید ریسک تمام هزینه محصول را در ابتدا همراه با درخواست کالا، برای فروشنده پرداخت نماید. سپس باید منتظر بماند فروشنده کالا را برای او ارسال کند.
- شرایط استفاده از روش پیش پرداخت به صورت زیر است:
۱. فروشنده و خریدار به یکدیگر اعتماد کامل داشته باشند.
۲. قوانین و مقررات کشور خریدار مجوز پرداخت کامل وجه محصول را به خریدار بدهد.
۳. منع قانونی جهت صادرات و واردات کالا یا خدمت مورد نظر در کشور مبدأ و مقصد وجود نداشته باشد.
حساب باز Open Account
- حساب باز Open Account
در روش پرداخت مبتنی بر حساب باز (نسیه) بر مبنای اعتماد کاملی بین طرفین معامله صورت می گیرد و به صورت کامل به سود خریدار است، در این روش فروشنده بدون دریافت وجه کالا را برای خریدار ارسال می کند و خریدار با توجه به قراردادی ما بین، وجه کالا را به صورت ماهانه و یا بعد از رسیدن کالا و یا هر شرطی که از قبل در قرارداد ذکر گردیده است پرداخت می کند.
در این روش فروشنده باید از وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور خریدار اطلاع داشته باشد که قوانینی مبنی بر ممنوعیت انتقال ارز در کشور خریدار وضع نمی گردد.
این روش مناسبترین و بهترین روش پرداخت برای خریدار و پر ریسک ترین شیوه برای فروشنده است چون در صورتی که به هر دلیل خریدار از تحویل کالا امتناع نماید کالا مشمول مقررات متروکه خواهد شد و فروشنده ناچار است کالا را با هزینه خود مرجوع نماید.
روش پرداخت براتی
- روش پرداخت برواتی
این روش تکمیل شده دو روش حساب باز و پیش پرداخت است که برای اطمینان بیشتر طرفین و نیز تضمینی برای ارسال محصول یک سری برات بین آنها رد و بدل میشود. پرداخت براتی بسته به اینکه این برات به صورت مستقیم یا از طریق بانک از طرف فروشنده برای خریدار ارسالشده باشد به دو حالت وصولی و اسنادی تقسیم میگردد.
- روش پرداخت بروات وصولی:
در این حالت بعد از توافق، فروشنده همزمان با ارسال کالا، براتی را در وجه خریدار آماده میکند و میفرستد. این برات به طور مستقیم به دست خریدار میرسد که به روش پرداخت برات وصولی یا ساده (Clean Drafts) معروف است.
- روش پرداخت بروات اسنادی:
در حالت برات اسنادی (Documentary Drafts) صادرکننده (فروشنده) به منظور بالا بردن ضریب اطمینان و خطر ریسک کمتر، بروات را به جای ارسال مستقیم برای واردکننده (خریدار)، اسنادی در بانک کارگزار خود تنظیم میکند تا از طریق آن به بانک کشور خریدار ارسال شوند.بسته به نوع این بروات که دیداری باشند یا مدت دار، اسناد به خریدار منتقل و وجه آنها دریافت و به فروشنده تحویل داده میشود. چنانچه برات دیداری باشد، پس از انتقال اسناد به خریدار مبلغ دریافت میشود. اما در بروات مدتدار، خریدار اسناد را پشت نویسی و تضمین پرداخت کرده و آنها را میگیرد، سپس در زمان مقرر به بانک مراجعه و مبلغ را واریز میکند. در بروات اسنادی، بانک تنها نقش واسطه را ایفا کرده و تضمینی برای پرداخت پول نیست. اما گاهی برخی از بانکها، نام خود را بر روی بروات ثبت میکند تا به نوعی نشان دهنده ضمانتی برای فروشنده باشد.
روش اعتبار اسنادی
روش اعتبار اسنادی کمخطرترین روش پرداخت در بین انواع آنهاست که در سطح بینالمللی بسیار طرفدار دارد. در روش پرداخت اعتبار اسنادی (Documentary Letter of Credit) که به پرداخت (LC) نیز شناخته میشود، خریدار پس از توافق با فروشنده، در بانکی واسطه، یک حساب به نام او افتتاح کرده و هر بار مبلغ بار را در این حساب اعتباری واریز میکند تا به فروشنده اطمینان خاطر دهد. سپس بانک مطابق با اسنادی که از فروشنده کالا در کشورش دریافت میکند، به دستور خریدار هزینه توافقی را به او پرداخت میکند. بنابراین این روش هم به نفع خریدار است و هم فروشنده. هرچند معایبی نیز دارد که مهمترین آن زمانبر و هزینه بر بودن مراحل گشایش اعتبار اسنادی در بانک است.
انواع روش پرداخت اعتبار اسنادی:
این روش از نظر تعهدات پرداخت به سه روش قابل اجرا است:
اعتبار اسنادی برگشت پذیر
در این حالت خریدار میتواند بدون اطلاع به فروشنده، اعتبار را باطل و یا تغییر دهد. بنابراین ریسک استفاده از این روش برای صادرکننده بسیار بالا است.
اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت تائید شده
چنانچه از این روش استفاده شود، صادرکننده ضمانت بیشتری از طرف بانک کشور خود مطالبه میکند.
اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت
در این حالت هرگونه تغییر با توافق دو طرف و امضای آنها قابل انجام است.